De Werkhervattingskas (Whk) is voor veel mkb-werkgevers een stille loonkostenpost: je ziet hem op de beschikking van de Belastingdienst, je betaalt hem via de loonaangifte, en hij kan het ene jaar merkelijk hoger zijn dan het andere. Dit artikel legt in gewone taal uit wat de Whk is, hoe WGA en Ziektewet daarin zitten, waarom de landelijke gemiddelden stijgen, en wanneer het de moeite waard is om ernaar te kijken. Het is geen juridisch advies en geen beoordeling van jouw dossier.
Wat de Whk is — zonder jargon
De Werkhervattingskas is het publieke fonds waaruit het UWV de Ziektewet en de WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten, onderdeel van de WIA) betaalt voor (ex-)werknemers. Werkgevers dragen daarvoor een gedifferentieerde premie af. Die premie bestaat uit twee delen:
- een WGA-deel
- een ZW-deel (Ziektewet, vaak zichtbaar als flex/ZW-component)
Hoe hoog jóuw percentage is, hangt af van je werkgeversgrootte en van de uitkeringslast die het UWV over een referentieperiode aan jouw loonheffingennummer toerekent. Kleine werkgevers betalen een sectortarief. Middelgrote werkgevers een mix. Grote werkgevers betalen een individueel gedifferentieerd tarief: jouw eigen schadeverleden weegt dan zwaar mee. De loonsomgrenzen voor 2027 staan in kleine, middelgrote of grote werkgever.
De Belastingdienst legt de premie vast in de jaarlijkse Whk-beschikking. Het UWV levert de onderliggende gegevens. Als je wilt weten hoe je die beschikking leest, zie Wat is de Werkhervattingskas? Zo leest u uw beschikking.
WGA en ZW in de praktijk van HR en finance
Ziektewet (ZW) raakt werkgevers vooral bij flex, uitzend, tijdelijke contracten die tijdens ziekte eindigen, en bij situaties waarin de Ziektewet publiek verzekerd is. Die lasten komen terug in het ZW-deel van de Whk.
WGA raakt je als een (ex-)werknemer na twee jaar ziekte een WGA-uitkering krijgt die aan jouw organisatie wordt toegerekend. Die last kan jaren doorwerken in je WGA-percentage. IVA (volledig en duurzaam arbeidsongeschikt) wordt niet via de Whk verrekend; dat onderscheid is relevant, maar de indeling zelf is een UWV-beoordeling — geen knop die HR even omzet.
Voor finance is het nuttig om Whk niet als “nog een percentage” te zien, maar als loonsom × (WGA% + ZW%). Een kleine verschuiving in het percentage is bij een loonsom van miljoenen een zichtbaar bedrag. Bij een kleine loonsom is het absolute effect kleiner; dan weegt de inspanning van een diepe dossieranalyse soms niet op tegen de mogelijke winst.
Dit is bewust hoogover. Of een concrete toerekening klopt, hangt af van namen, data, no-riskstatus, contractvorm en de bijlage bij de beschikking — niet van een blogtekst.
Waarom de premie stijgt: landelijke gemiddelden 2026 → 2027
Naast jouw eigen schadelast bewegen de landelijke gemiddelden. Die herijkt het UWV jaarlijks; ze landen in het Besluit Whk. Voor de overgang van premiejaar 2026 naar 2027 zijn de gemiddelde publieke percentages:
- WGA: 0,96% → 1,07%
- ZW: 0,56% → 0,60%
Bron: UWV / Besluit Whk 2027. Minimum, maximum en de loonsomgrenzen voor 2027 staan in Whk-premies 2027.
Dat zegt twee dingen, en niet meer dan dat.
Ten eerste: als jouw percentage meestijgt met het landelijk gemiddelde, is dat op zichzelf geen bewijs dat er iets mis is met jouw beschikking. De basis is duurder geworden.
Ten tweede: het gemiddelde is een ijkpunt, geen rapportcijfer. Sectoren met zwaarder werk of hoger verzuim liggen structureel anders. Een percentage boven het gemiddelde is een signaal om te kijken, geen conclusie. Een percentage onder het gemiddelde betekent niet dat er niets meer te controleren valt — fouten in toerekening komen in beide richtingen voor.
Reken het effect niet na met verzonnen loonsommen. Als je een gevoel wilt bij de reeks van eerdere jaren, staat het historische overzicht op de WHK-premiehistorie.
Wanneer is actie de moeite waard?
Niet elke werkgever hoeft bij elke stijging een traject te starten. Wel is een gerichte check vaak zinvol in een van deze situaties:
- Je bent middelgroot of groot en betaalt (deels) een individueel tarief. Daar werkt één WGA-dossier merkelijk door.
- De premie stijgt harder dan het landelijk gemiddelde, zonder dat HR een logische instroom ziet.
- In de bijlage staan namen die je niet (meer) herkent: ex-medewerkers, andere entiteiten na fusie, of dossiers waarvan je dacht dat ze gesloten waren.
- Er is recente WGA-instroom, of iemand zit op de grens IVA/WGA — dat raakt de toerekening, maar is een inhoudelijke beoordeling.
- De bezwaartermijn van zes weken na dagtekening loopt nog. Daarna is een gewoon bezwaar in de regel niet meer mogelijk. Dat is een termijn, geen advies om altijd bezwaar te maken.
Bij een kleine werkgever met sectortarief en een rustig verzuimbeeld is de eerste stap vaak: beschikking archiveren, bijlage bewaren, en volgend jaar dezelfde check doen. Bij een grote loonsom of een onverklaarde sprong is de eerste stap: de beschikking naast de personeels- en verzuimadministratie leggen.
Matchvermogen (via werkhervattingskas.nl) doet die eerste blik als vrijblijvende check. Geen uitkomst forceren, geen garantie op terugvordering, en geen vervanging van je eigen adviseur of advocaat.
Wat je niet van een artikel moet verwachten
Dit is geen beoordeling van jouw recht op bezwaar, geen toets van no-risk of eigenrisicodragerschap, en geen rekenmodel voor “wat je terugkrijgt”. Cijfers over individuele besparingen horen bij een dossier, niet bij een kennisbankstuk. Als je juridische stappen overweegt, hoort daar een beoordeling van de stukken bij — door iemand die die stukken ziet.
Volgende stap: adviesaanvraag
Wil je weten of *jouw* beschikking überhaupt een kijk waard is? Vraag een korte check aan bij Matchvermogen via WHK-beschikking controleren of laat een terugbelverzoek achter op werkhervattingskas.nl. Neem de beschikking en de bijlage met personen mee; zonder die stukken blijft elk advies algemeen.
Voor achtergrond bij veelgestelde vragen: FAQ Werkhervattingskas.